Το βραβείο αρχιτεκτονικής Pritzker για το 2019 κέρδισε ο Arata Isozaki

Arata Isozaki
προέλευση: www.pritzkerprize.com

To βραβείο Pritzker είναι ένα από τα πιο σημαντικά βραβεία αρχιτεκτονικής στον κόσμο. Απονέμεται σε αρχιτέκτονες που στη διάρκεια της καριέρας τους έχουν επιδείξει ταλέντο, καινοτομία και αφοσίωση, δημιουργώντας κτήρια που αφήνουν το στίγμα τους στην ανθρωπότητα.

Το διεθνές αυτό βραβείο που δίνεται κάθε χρόνο έκανε την πρώτη του εμφάνιση του 1979. Την πρωτοβουλία για το βραβείο πήρε η οικογένεια Pritzker από το Σικάγο των Ηνωμένων Πολιτειών μέσω του Ιδρύματος Hyatt. Αποκαλείται το «Νόμπελ της αρχιτεκτονικής» και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες τιμητικές διακρίσεις στον κόσμο της αρχιτεκτονικής.

Το βραβείο είναι ένα χάλκινο μενταγιόν και συνοδεύεται από χρηματικό ποσό 100.000 δολαρίων. Δίνεται σε μια τελετή που πραγματοποιείται σε ένα σημαντικό αρχιτεκτονικό κτίσμα, σε διάφορα μέρη στον πλανήτη.

Πως έφτασαν στην επιλογή του Arata Isozaki;

μακέτα του Παλάου Σαιντ Τζόρντι στη Βαρκελώνη
προέλευση: Wikimedia

Το 2019 το βραβείο Pritzker δόθηκε στον Arata Isozaki για το έργο του, το οποίο εκτείνεται σε πάνω από 6 δεκαετίες.

Ο Arata Isozaki είναι γνωστός για τον φουτουριστικό του σχεδιασμό. Ο Isozaki γεννήθηκε στην Οϊτα της Ιαπωνίας το 1931, και ήταν ήδη 14 ετών όταν έπεσαν οι βόμβες στη Χιροσίμα και στον Ναγκασάκι. Ο βομβαρδισμός αυτός έπαιξε σημαντικό ρόλο στο έργο του. Ο ίδιος ο Isozaki δήλωσε ότι «Όταν ήμουν αρκετά μεγάλος για να κατανοώ τον κόσμο, η πατρίδα μου είχε καεί ολοσχερώς. Η ατομική βόμβα έπεσε στη Χιροσίμα και έτσι μεγάλωσα στο έδαφος μηδέν. Ήμουν ανάμεσα στα ερείπια και δεν υπήρχε αρχιτεκτονική, ούτε κτήρια, ούτε πόλη. Έτσι, η πρώτη μου εμπειρία στην αρχιτεκτονική ήταν το κενό της αρχιτεκτονικής και άρχισα να εξετάζω πώς οι άνθρωποι θα μπορούσαν να ανοικοδομήσουν τα σπίτια και τις πόλεις τους».

Μετά την αποφοίτησή του από τη Σχολή Αρχιτεκτονικής και Μηχανικής του Πανεπιστημίου του Τόκιο, το 1954, ο Isozaki συνεργάστηκε με τον διάσημο αρχιτέκτονα Kenzo Tange, αλλά μερικά χρόνια μετά ακολούθησε τη δική του καριέρα, όπου διέπρεψε και απέκτησε παγκόσμια φήμη.

Ο Isozaki έχει σχεδιάσει κτήρια σε ολόκληρο τον κόσμο, σε όλες τις ηπείρους. Έχει αφήσει το στίγμα του σε πολλές χώρες, κυρίως, βέβαια, της Ασίας. Είναι αμέτρητοι οι φίλοι της ρουλέτας που περιμένουν τα πρώτα σχέδια του σε συνεργασία με την Πόλη των Ονείρων, την πρωτεύουσα των τυχερών παιχνιδιών στην Ασία, το Μακάο.

Ποιος είναι ο Isozaki;

Τα δίδυμα κτήρια του Isozaki
προέλευση: Wikimedia

Ο Isozaki έγινε γνωστός ως ένας αρχιτέκτονας που δεν ανήκει σε καμία κατηγορία. Η διαφορετικότητα των έργων του δεν μπαίνει σε καλούπια. Έχει ειπωθεί ότι τα κτήριά του αντανακλούν τη νοσταλγία για την χαμένη του πατρίδα – η οποία υπέστη σοβαρές καταστροφές κατά τη διάρκεια του 2ου παγκοσμίου πολέμου- αλλά και την αισιοδοξία για το μέλλον.

Με πάνω από 100 έργα στο χαρτοφυλάκιό του, ο Isozaki θεωρείται ένας από τους πιο διακεκριμένους αρχιτέκτονες, πολεοδόμους και θεωρητικούς της αρχιτεκτονικής στον κόσμο. Το 1986 κέρδισε το χρυσό μετάλλιο RIBA, ενώ δέκα χρόνια μετά, το 1996, κέρδισε τον Χρυσό Λέοντα στην Αρχιτεκτονική Μπιενάλε στη Βενετία.

Τα έργα του βρίσκονται σε όλον τον κόσμο, στην Ασία, στην Ευρώπη, στη Βόρεια Αμερική, στη Μέση Ανατολή και στην Αυστραλία, ενώ έχει σχεδιάσει και την πτέρυγα Μ2 του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης.

Ποια είναι η θεωρία του Urbanism;

Ο Isozaki έγινε γνωστός για τις θέσεις του στη θεωρία του urbanism. Ενώ στα πρώτα βήματα της καριέρας του συνδέθηκε με το ιαπωνικό ρεύμα των Μεταβολιστών (Metabolists) σύντομα ανέπτυξε τις δικές του θέσεις, προωθώντας την ιδέα της Πόλης στον Αέρα (City in the Air). Η Πόλη στον Αέρα είναι μια ιδέα που περιλαμβάνει κάψουλες που αιωρούνται πάνω από τεράστια κυλινδρικά οικοδομήματα. Οι κάψουλες αυτές μπορούν να αφαιρεθούν και να μετακινηθούν, προσαρμοζόμενες στις ανάγκες της πόλης και των ανθρώπων. Ο Isozaki πιστεύει (παίρνοντας ως παράδειγμα την πόλη του Τόκυο) ότι οι πόλεις με τη σημερινή μορφή τους θα καταστραφούν, καθώς δεν θα μπορούν να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες των κατοίκων τους. Εκεί είναι που η ιδέα του η Πόλη στον Αέρα θα φέρει την καινοτομία και τη νέα μορφή των πόλεων.

Τι είναι η «Νέα Κιβωτός»;

Ark Nova
προέλευση: www.pritzkerprize.com

Δύο χρόνια μετά τον τεράστιο σεισμό και το τσουνάμι που έπληξε την Ιαπωνία το 2011, ο Isozaki, σε συνεργασία με τον δημιουργό Anish Capoor, σχεδίασε και υλοποίησε τη «Νέα Κιβωτό» (Ark Nova). Πρόκειται για μια τεράστια κινητή φουσκωτή αίθουσα για συναυλίες. Η χωρητικότητά της είναι 500 άτομα και οι διαστάσεις τις είναι περίπου 30x36x18. Το μόνο που χρειάζεται για να μετακινηθεί η Νέα Κιβωτός είναι ένα φορτηγό. Παραπέμποντας με σαφήνεια στην κιβωτό του Νώε, το οικοδόμημα του Isozaki αποτελεί μια καταπληκτική ιδέα που, σύμφωνα και με τον ίδιον, θα φέρει τον πολιτισμό στα μέρη που χτυπήθηκαν από τον σεισμό, το τσουνάμι και τις πλημμύρες.

Ποια είναι τα πιο γνωστά έργα του Isozaki;

Qatar National Exhibition Center
προέλευση: www.pritzkerprize.com

Ανάμεσα στα γνωστά έργα του Isozaki περιλαμβάνονται κτίσματα όπως το γήπεδο Παλάου Σαν Τζόρντι στη Βαρκελώνη (το οποίο είχε χτιστεί για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1992), το Μουσείο της τέχνης Kitakyushu στη Φουκουγιόκα της Ιαπωνίας, το Μουσείο μοντέρνας τέχνης (MOCA) στο Λος Άντζελες, το Εθνικό εκθεσιακό κέντρο του Κατάρ, το Πολιτιστικό Κέντρο της Shenzhen στην Κίνα, το Μουσείο μοντέρνας τέχνης της Κεντρικής Ακαδημίας καλών τεχνών στο Πεκίνο, η νέα βιβλιοθήκη Maranello στην Ιταλία, και το Κέντρο για την επιστήμη και τη βιομηχανία στο Columbus των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Isozaki αποτελεί έναν από τους σπουδαιότερους αρχιτέκτονες της εποχής μας. Η επιλογή του ήταν σχεδόν ομόφωνη, όχι μόνο για τις καινοτόμες ιδέες και το έργο του, αλλά και για την οπτική που έχει στη σημερινή ζωή, καθώς και την εναλλακτική ματιά που έχει δώσει για το μέλλον της ανθρωπότητας.