Μια πιο προσεκτική ματιά στο εμπόριο λαθροθηρίας κέρατος ρινόκερου

Ένας ρινόκερος σε κίνδυνο

Οι περισσότεροι θα συμφωνήσουν ότι η διατήρηση της φύσης είναι κάτι που πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η παράνομη λαθροθηρία ζώων τέθηκε υπό έλεγχο τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό. Ωστόσο, ένας τομέας παράνομης λαθροθηρίας που εξακολουθεί να προκαλεί έντονο προβληματισμό είναι η λαθροθηρία του κέρατος ρινόκερου. Στη Νότια Αφρική όπου μπορεί να βρεθεί περίπου το 80% του συνόλου των ρινόκερων, η κατάσταση απειλεί να φτάσει σε σημείο μη αναστρέψιμο και να καταλήξει σε ολική εξαφάνιση του είδους στο φυσικό περιβάλλον.

Όμως η κατάσταση δεν είναι τόσο απλή όσο μπορεί να φαίνεται αρχικά. Γύρω από το παράνομο εμπόριο του κέρατος ρινόκερου υπάρχει ένας περίπλοκος ιστός, και το νόημά του μπορεί να είναι δύσκολο, καθώς είναι πολύ πιο περίπλοκο από κάτι σαν τη στρατηγική του Μπλακτζάκ. Στην πραγματικότητα, ακόμη και εκείνοι που επιφορτίζονται άμεσα με την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου κέρατος ρινόκερου δεν καταλαβαίνουν όλες τις πιο περίπλοκες πτυχές.

Εμπόριο που είναι νόμιμο στη Νότια Αφρική

Θα πρέπει πρώτα να ληφθεί υπόψη ότι το εμπόριο κέρατος ρινόκερου είναι νόμιμο εντός συνόρων της Νότιας Αφρικής. Πολλοί δεν το γνωρίζουν, αλλά είναι αλήθεια. Το εμπόριο του κέρατος ρινόκερου έγινε παράνομο πριν από πολλά χρόνια, το 2009. Αυτό έγινε σε απάντηση του ανεξέλεγκτου παράνομου εμπορίου κέρατος ρινόκερου που λάμβανε χώρα στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Η κύρια πηγή του παράνομου εμπορίου οφειλόταν στην αξία του κέρατος ρινόκερου στις ασιατικές χώρες, όπου τα κέρατα χρησιμοποιούνταν για ιατρικούς και διακοσμητικούς σκοπούς.

Το 2009 τέθηκε μορατόριουμ στα κέρατα ρινόκερου στην εγχώρια αγορά, μέσω του οποίου η κυβέρνηση ήλπιζε να περιορίσει το παράνομο εμπόριο στην εγχώρια αγορά. Και, για να είμαστε σαφείς, το μορατόριουμ ορίζεται ως προσωρινή απαγόρευση. Αλλά, αυτή η προσωρινή απαγόρευση διήρκεσε μόλις έξι χρόνια και ανατράπηκε αρκετά πρόσφατα, το 2015.

Γιατί ανατράπηκε η απόφαση;

Ο Johan Kruger, ένας κτηνοτρόφος ρινόκερου αμφισβήτησε άμεσα το μορατόριουμ το 2012, δηλώνοντας ότι η απαγόρευση εμπόδιζε μαζικά την ικανότητά του να λειτουργήσει την επιχείρησή του. Σύντομα, τον ακολούθησε στην άσκηση πίεσης και ο John Hume, ο μεγαλύτερος ιδιώτης ιδιοκτήτης ρινόκερων στον κόσμο. Οι δύο κτηνοτρόφοι κέρδισαν, και η προσωρινή απαγόρευση ανατράπηκε το 2015. Έγιναν πολλές απόπειρες για την αποκατάσταση της απαγόρευσης, αλλά απέτυχαν.

Ο πληθυσμός των ρινόκερων σε κίνδυνο

Πριν από το 2008, ο αριθμός των ρινόκερων που χάθηκαν στη λαθροθηρία στη Νότια Αφρική, ήταν περίπου 25.  Μετά από αυτή την περίοδο ο αριθμός αυτός αυξήθηκε στο τεράστιο  1000 ετησίως. Ο αριθμός αυτός παρέμεινε σταθερός από το 2008 έως τα τελευταία χρόνια. Το γεγονός είναι ότι αυτός ο αριθμός αντιπροσωπεύει περίπου την ίδια ποσότητα ρινόκερων που γεννιούνται στη φύση.

Με άλλα λόγια, ο πληθυσμός των ρινόκερων στη χώρα βρίσκεται σε κίνδυνο, ενώ το πιθανότερο είναι τα ζώα να κυνηγηθούν και να απειληθούν με εξαφάνιση στο φυσικό περιβάλλον. Όπως ειπώθηκε και προηγουμένως, η γενική παραδοχή είναι ότι η μεγάλη πλειοψηφία αυτών των κέρατων αποστέλλονται στην Ασία, όπου πωλούνται σε εξαιρετικά υψηλές τιμές. Λέγεται ότι στη μαύρη αγορά το κέρας ρινόκερου μπορεί να πωληθεί για περίπου 65.000 δολάρια το κιλό.

Τι γίνεται;

Το πρόβλημα δεν είναι άγνωστο για την κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής και για τους οικολόγους στην περιοχή. Λέγεται ότι κατά τον χρόνο που το εμπόριο ρινόκερου ήταν παράνομο, η αξία των κεράτων αυξήθηκε σημαντικά. Αντίθετα, προτάθηκε ότι εάν το εμπόριο ήταν νόμιμο, η αξία των κέρατων θα έπεφτε δραματικά, κάνοντας έτσι το κυνήγι των κέρατων πολύ λιγότερο κερδοφόρο.

Η πρώτη νόμιμη ηλεκτρονική δημοπρασία κεράτων ρινόκερων πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2017. Η δημοπρασία «τράβηξε» την παγκόσμια προσοχή, με ακτιβιστές ακόμη και να επιτίθενται στον ιστότοπο και να τον κλείνουν. Οι απόψεις είναι μοιρασμένες ως προς το κατά πόσον η στρατηγική θα λειτουργήσει.

Ο τελευταίος λευκός, αρσενικός ρινόκερος πεθαίνει

Καθώς  μάχη για την εξαφάνιση του ρινόκερου δίνεται στα δικαστήρια, και με τις ηλεκτρονικές δημοπρασίες κεράτων ρινόκερου να είναι στο προσκήνιο, ο τελευταίος λευκός, αρσενικός ρινόκερος πέθανε σε αιχμαλωσία. Αυτό σημαίνει το τέλος του είδους, τουλάχιστον στη φυσική του κατάσταση. Απομένουν δύο λευκοί, θηλυκοί ρινόκεροι, και μπορούν να αναπαραχθούν τεχνητά. Ως εκ τούτου, το είδος δεν εξαφανίστηκε, αλλά βρίσκεται κυριολεκτικά σε κίνδυνο.

Το ότι ένα είδος έχει φτάσει σε αυτό το σημείο θα πρέπει να αποτελεί έντονη υπενθύμιση του πόσο σοβαρή είναι η διατήρηση της φύσης. Υπάρχουν πολλές ελπίδες ότι το εμπόριο λαθροθηρίας του κέρατος ρινόκερου θα τεθεί σύντομα υπό έλεγχο και αυτό το ζώο θα μπορέσει να αναπαραχθεί και τα επόμενα χρόνια να ανθίσει σε αριθμούς.